Cá mập Greenland - loài vật có xương sống thọ bậc nhất Trái đất - cũng là một trong những sinh vật bí ẩn bậc nhất.
Đối với các nhà khoa học, việc quan sát và theo dõi một loài sinh vật biển luôn là thách thức rất lớn, kể cả với sự trợ giúp của công nghệ tối tân nhất. Trong số đó, những loài sống ở mực nước càng sâu, càng gần vùng cực thì càng khó.
Chính vì thế, cá mập Greenland - những sinh vật có thể sống qua 5 thế kỷ - cho đến nay vẫn luôn là loài vật bí ẩn nhất thế giới. Rất khó có thể theo dõi được chúng, nữa là giải mã được khả năng "thọ" đến kinh khủng của loài vật này.
Nhưng thật may mắn, mới đây các chuyên gia đã thu được một số thước phim có thể nói là "đầu tiên" về cá mập Greenland, thuộc khu vực Bắc Cực gần Canada. Thước phim do Brynn Devine và Jonathan Dempsey từ ĐH Newfoundland (Canada) thực hiện.
Tính đến thời điểm hiện tại, những gì chúng ta biết được về cá mập Greenland là từ những ghi chép trong lịch sử. Con người từng đánh bắt loài vật này biển Bắc Đại Tây Dương để lấy dầu cá, mãi cho đến năm 1960 mới ngừng lại số lượng loài bị sụt giảm quá mạnh.
Tuy nhiên, khu vực biển gần Bắc Cực thì chưa có ghi nhận nào - như vùng biển gần Canada. Toàn bộ khu vực sống của cá mập Greenland tại đây vẫn chìm trong bí ẩn.
Về mặt sinh học, cá mập Greenland thuộc họ "cá mập ngủ" (Sleeper shark). Hầu hết các cá thể đều bị mù vì một loại ký sinh trùng, nhưng bất chấp điều đó, chúng vẫn là loài săn mồi đáng sợ nhất vùng Bắc Cực nhờ hình thể khổng lồ ngang ngửa cá mập trắng.
Chúng ăn các loài cá ở tầng đáy, thậm chí có thể xử lý những con hải cẩu một cách dễ dàng. Có điều, làm thế nào để xử lý được những sinh vật bơi nhanh như vậy thì vẫn chưa khi nào được khai phá.
Một bí ẩn khác của cá mập Greenland là tuổi thọ và tốc độ tăng trưởng của chúng. Theo những gì được ghi nhận, loài vật này tăng trưởng cực kỳ chậm - chỉ dưới 1cm/năm, và phải đạt chiều dài 3m (con đực) hoặc 4,5m (con cái) mới được coi là trưởng thành.
Có vẻ như chính tốc độ tăng trưởng ấy đã giúp chúng thọ đến khủng khiếp. Trong một nghiên cứu gần đây sử dụng kỹ thuật phân tích carbon trong võng mạc, các chuyên gia xác định rằng một số con đã 272 tuổi, và chúng có thể sống thêm hàng trăm năm nữa. Kết quả này đã đưa cá mập Greenland trở thành loài vật có xương sống thọ nhất thế giới.
Để giải quyết được vấn đề này, Devine và Dempsey đã gắn camera lên một số loài mực, rồi thả chúng xuống vùng nước sâu tại biển Nunavut.
Sau 2 mùa hè, kết quả thu được là những đoạn video chất lượng cao với thời lượng lên tới 250h, tại 31 địa điểm. 80% có sự xuất hiện của cá mập Greenland.
Dựa vào các họa tiết trên da cá mập, nhóm chuyên gia xác nhận có ít nhất 142 con cá mập sống tại khu vực này.
Theo Devine, những gì thu được đã cho chúng ta thêm thông tin về loài cá mập này: chiều dài, tốc độ bơi, khả năng săn mồi. Tại một số khu vực, cá mập ở đó tương đối nhỏ - chỉ khoảng 1,5m. Nhưng ở khu vực khác, chúng có thể vượt 3m. Có điều, gần như tất cả còn quá nhỏ để sinh sản.
Devine cho biết, họ đang làm tất cả để biến khu vực này trở thành vùng biển được bảo tồn lớn nhất Canada.
Lý do là vì nơi đây là khu vực săn mồi và nuôi con quan trọng của nhiều sinh vật vùng Cực, bao gồm cá voi, gấu trắng, hải cẩu, hải sư và một số loài chim biển.
Ngoài ra, với việc là một trong những loài săn mồi hàng đầu, cá mập Greenland đang là một mắt xích quan trọng trong chuỗi thức ăn vùng cực.
Với việc đại dương đang nóng lên, Bắc Cực thu hẹp dần, việc bảo tồn vùng biển này ngày càng trở nên khẩn thiết hơn.
Nguồn: Daily Mail