Trước những ý kiến về việc chuyển thể tác phẩm “Truyện Kiều” của đại thi hào Nguyễn Du sẽ phá vỡ giá trị tư tưởng thẩm mỹ của truyện, PGS.TS Bùi Hiền lên tiếng giải thích.
Theo tin tức trên Dân trí, Tri thức trực tuyến, ngày 12/1,PGS.TS Bùi Hiền - nguyên Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội, người từng gây tranh cãi dư luận với bản chuyển đổi ngôn ngữ “Tiếq Việt” tiếp tục công bố 3.254 câu thơ lục bát của Truyện Kiều bằng ngôn ngữ cải tiến để thử nghiệm.
| Truyện Kiều được chuyển thể sang chữ cải tiến. Ảnh Dân trí |
Ông cho biết, mình chọn tác phẩm này bởi "Truyện Kiều" của đại thi hào Nguyễn Du là một trong các tác phẩm kinh điển của nền văn học Việt Nam.
“Tôi chọn tác phẩm này để “chuyển thể” ngôn ngữ nhằm thử nghiệm cho công trình nghiên cứu của mình bởi trước đó, bản chuyển đổi của tôi chỉ vỏn vẹn trong 1 trang giấy”, PGS Hiền nói.
Sau khi PGS.TS Bùi Hiền công bố việc chuyển từ chữ quốc ngữ sang chữ cải tiến, nhiều người cũng bày tỏ lo lắng việc chuyển thể Truyện Kiều theo chữ cải tiến có thể làm mất đi vẻ đẹp ngôn ngữ nghệ thuật của tác phẩm. Bởi tác giả Nguyễn Du sử dụng từ ngữ rất đắt, nhiều khi chỉ một chữ thôi đã có thể lột tả được bản chất bên trong của con người.
Liên quan đến vấn đề này, chia sẻ với PV Lao Động, PGS.TS Bùi Hiền cho biết, khi ông viết lại "Truyện Kiều" bằng chữ cải tiến mới, giá trị vốn có của tác phẩm này không hề bị mất đi như trong suy nghĩ của nhiều người.
Ông cho rằng, nhiều người đã nhầm lẫn giữa chữ viết và tiếng nói. Ông chỉ cải tiến chữ viết để giản tiện hơn, còn tiếng nói, tiếng Việt vẫn không thay đổi.
“Tiếng Việt có từ ngàn đời rồi, phát triển liên tục, không ai có thể thay được tiếng Việt cả. Khi chưa có chữ viết thì đã có tiếng nói. Đến lúc nào đó con người thấy cần một loại ký tự để biểu đạt được tiếng nói, họ mới sáng tạo ra chữ viết.
Tiếng Việt đã tồn tại từ bao đời nay, còn chữ viết thì trải qua nhiều lần thay đổi, từ chữ Hán đến chữ Nôm và ngày nay là chữ quốc ngữ. Kể cả chữ cải tiến của tôi cũng chỉ là một quy ước để biểu đạt âm thanh thôi, hoàn toàn không làm thay đổi tiếng nói của người Việt.Truyện Kiều cũng thế, dùng chữ Nôm, chữ quốc ngữ, hay chữ cải tiến của tôi thì vẫn đọc như nhau” – PGS.TS Bùi Hiền khẳng định.
| PGS-TS Bùi Hiền. Ảnh Lao Động |
Trong câu thơ mở đầu của tác phầm Truyện Kiều là:
“Trăm năm trong cõi người ta
Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau.
Trải qua một cuộc bể dâu,
Những điều trông thấy mà đau đớn lòng”.
Nếu viết theo chữ cải tiến sẽ là:
“Căm năm cow kõi wười ta,
Cữ tài cữ mệnh xéo là gét nhau.
Cải kua một kuộk bể zâu,
Nhữw diều côw qấy mà dau dớn lòw".
"Dịch" hơn 3.000 câu trong Truyện Kiều ra trong 99 trang giấy, ông Hiền cho biết đây là cách thử xem mình mất bao lâu để luyện kỹ năng thuần thục khi viết chữ.
Ông không muốn phổ biến Truyện Kiều theo chữ cải tiến, mà chỉ coi đây là cách luyện tập, chứng tỏ việc chuyển thể sang chữ viết mới không hề gặp khó khăn nào cả. Ông khẳng định chữ viết mới truyền tải chính xác nội dung Truyện Kiều, không phá vỡ giá trị nguyên bản, tư tưởng thẩm mỹ của truyện.
“Truyện Kiều ban đầu được viết bằng chữ nôm, sau đó mới chuyển sang chữ quốc ngữ như hiện nay. Tôi muốn chuyển sang chữ cải tiến, các giá trị về nội dung hay nghệ thuật của tác phẩm vẫn giữ nguyên chứ không thay đổi”, PGS Hiền nói.
PGS Bùi Hiền khẳng định dù các ký tự có khác nhau, nhưng đọc vẫn giống nhau, vì ông không cải tiến tiếng nói tiếng Việt.
Bên cạnh đó, PGS Bùi Hiền cũng cho rằng, sở dĩ mình chọn Truyện Kiều vì đây là một tác phẩm mang nhiều giá trị nghệ thuật của nền văn học Việt Nam. Bao thế hệ người Việt từ xưa đến nay, ai ai dù ít nhiều cũng đều biết tới Truyện Kiều.
"Nhiều người rất thích Truyện Kiều, nên khi chuyển sang “Tiếq Việt” thì khả năng đón nhận của nhiều người có thể sẽ cao hơn là chuyển một tác phẩm văn học nào khác", ông Hiền nhận định.
Hà Trang (tổng hợp)