Dù chưa có cơ sở khoa học chứng minh, nhưng thông tin hàu nuôi vùng đầm Lập An (thị trấn Lăng Cô, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên – Huế) bị nhiễm chất độc từ lốp cao su đã gây ảnh hưởng đến tâm lý người tiêu dùng và người dân làm nghề nuôi hàu.
Nuôi hàu bằng lốp xe tại Phú Lộc, Thừa Thiên – Huế. Ảnh: Lao động |
Trao đổi trên báo VOV, việc “hàu có thể nhiễm độc từ lốp xe”, PGS.TS. Nguyễn Văn Sức, Khoa công nghệ Hóa học và Thực phẩm, trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP HCM cho biết: "Nuôi trồng thủy sản, như nuôi hàu, trên một giá thể nào đó sẽ phải xem xét cẩn thận giá thể đó có chứa các chất độc hay không, có dễ bị phân hủy hoặc rò rỉ chất độc ra môi trường xung quanh hay không?
Theo thời gian, những vật liệu chứa những chất độc dễ rò rỉ ra môi trường xung quanh, thì chắc chắn vật nuôi sẽ tích lũy các chất độc và có thể gây những hiệu ứng nguy hại cho sức khỏe con người.
Đối với việc dùng lốp xe để làm giá thể nuôi hàu, cần phải xem xét là lốp xe làm từ những vật liệu gì, chứa các chất hóa học có độc hay không và có thể rò rỉ ra môi trường hay không?".
Trên cơ sở chuyên môn PGS.TS. Nguyễn Văn Sức phân tích: Lốp xe ô tô được chế tạo chủ yếu bằng cao su tự nhiên, hoặc bằng cao su tổng hợp. Ví dụ các lốp xe sử dụng cho xe ô tô chuyên trở hành khách thường chế tạo bằng cao su tổng hợp (Styrene Butadiene Rubber - SBR) và lốp xe sử dụng cho các loại xe vận tải nặng chế tạo bằng cao su tự nhiên (NR).
Một số các hóa chất được sử dụng trong quá trình chế tạo lốp xe như để lưu hóa, chống ăn mòn và chống đông cứng như các kẽm (Zn) và các hợp chất hữu cơ của kẽm, benzothiazole và các dẫn xuất của nó…
Theo những nghiên cứu gần đây, các chất này có thể rò rỉ ra môi trường xung quanh và là những tác nhân có thể gây đột biến gen, sinh quái thai và gây ung thư vú. Hàm lượng của Zn và các hợp chất hữu cơ của Zn cao hơn nhiều lần khi ngâm chiết cac mẫu lốp xe thải. Mặt khác, Zn và các hợp chất của nó sử dụng là hóa chất công nghiệp sẽ chứa một lượng nhỏ Cd (cadmium) là một nguyên tốc rất độc có thể gây bệnh giòn xương.
Chia sẻ trên CAND, ông Nguyễn Việt Hùng, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Thừa Thiên - Huế, cho biết: "Về lâu dài, khi lốp cao su ngâm trong khu đầm Lập An sẽ gây ảnh hưởng đến môi trường nước. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng thế nào, con hàu nuôi bám trên lốp xe cũ có bị ảnh hưởng các độc tố hay không thì cần có nghiên cứu đánh giá cụ thể. Đến nay vẫn chưa có một nghiên cứu hoặc đánh giá nào về việc hàu nuôi bám trên lốp xe cũ có độc tố, gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng".
Việc cần làm hiện nay mà người dân và người làm nghề nuôi hàu mong muốn là các cơ quan chức năng cần vào cuộc phân tích, xét nghiệm mẫu hàu được nuôi trên lốp cao su và hàu nuôi truyền thống. Nếu phát hiện độc tố trên hàu “nuôi từ lốp xe”, cần có nghiên cứu tiếp theo để đưa ra những khuyến cáo cần thiết cho người nuôi hàu và người tiêu dùng để tránh hoang mang, lo lắng.
Thời gian gần đây, các cơ quan báo đài liên tục đưa tin về việc hàu nuôi tại vùng đầm Lập An (thị trấn Lăng Cô, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên – Huế) bị nhiễm chất độc từ lốp cao su có thể gây bệnh đường ruột, ung thư xuất hiện những ngày qua khiến dư luận hết sức quan tâm. Việc người dân sử dụng lốp cao su cũ thay thế cho các biện pháp truyền thống làm hiệu quả nuôi hàu cũng tăng lên rõ rệt. Theo thống kê, số lượng lốp xe người dân sử dụng để nuôi hàu khoảng 1 triệu chiếc.
Đức Hòa (tổng hợp)