Hơn 40 năm qua, chưa năm nào gia đình ông Tưng gói bánh chưng, làm dưa hành hay mổ lợn gà ăn Tết. Những ngày này, ai cho gì, họ ăn nấy.
Ông Nguyễn Văn Tưng (sinh năm 1941) ở thôn Võ Lao, xã Văn Võ (Chương Mỹ, Hà Nội). Ông từng là người trai tráng khỏe mạnh nhất làng. Năm 1963, ông tham gia nam tiến tại chiến trường Bình-Trị-Thiên và trở về quê hương năm 1970.
Ông xây dựng gia đình với bà Đỗ Thị Xúi (sinh năm 1945). Ông sớm có những triệu chứng bất thường do ảnh hưởng của chất độc màu da cam. Ông Tưng có 8 con, 3 con trai và 5 con gái. Phần lớn các con đều bị ảnh hưởng chất độc. Trong đó, con trai cả đã mất từ khi còn thanh niên, con gái út đã bỏ nhà đi lang thang khắp nơi không về.
Kinh tế gia đình hoàn toàn dựa vào số tiền trợ cấp mất sức lao động cho mẹ ông Tưng (350.000 đồng/tháng) và một chút tiền lương thương binh của ông. Hiện tại, vợ chồng ông ở cùng mẹ già là cụ Nguyễn Thị Ần (sinh năm 1921) và gia đình con trai út là anh Nguyễn Văn Thêm (38 tuổi).
Với số tiền ít ỏi từ trợ cấp, ông nuôi toàn bộ 10 khẩu trong nhà gồm mẹ già, vợ liệt và gia đình con trai út. Gia tài lớn nhất trong nhà ông là đàn vịt, ngan hơn 10 con và đàn chó.
Anh Thêm, chị Phượng có 5 mặt con, 4 trai và 1 gái. Cả 5 mắc bệnh tâm thần không có khả năng làm việc. Đặc biệt có một cháu chưa có tên, đến nay đã 5 tuổi những chưa biết nói.
Chị Phượng ở cùng xã, cũng bị ảnh hưởng chất độc da cam từ nhỏ. Cách đây hơn 10 năm, chị theo anh Thêm về nhà, không đăng ký kết hôn hay cưới hỏi.
Bà Đỗ Thị Xúi (sinh năm 1945) là vợ ông Tưng cho biết, trước khi đi bộ đội, hai bên gia đình đã cho phép ông bà đi lại. Ngày ông về họ tổ chức đám cưới. Nhưng sau đó không may ông lại mắc bệnh quái lạ. Bà Xúi bị bại liệt đã gần 20 năm nay, chỉ ngồi một chỗ không có khả năng lao động.
Anh Thêm đang dọn dẹp phòng chưa đầy 20m2 của vợ chồng và 5 đứa con. Toàn bộ đồ đạc không có gì ngoài chiếc giường gãy và đống quần áo rách anh nhặt ở khắp nơi về.
Cậu bé này năm nay đã được 5 tuổi nhưng chưa được anh Thêm đặt tên và đến nay chỉ ú ớ mỗi khi muốn làm cái gì đó.
Năm nay đã 74 tuổi, bị nặng tai và mất toàn bộ sức lao động nên hàng ngày, hễ bà con hay ai cho bất cứ cái gì ông cũng chia đều cho tất cả các cháu. Trong ảnh, ông đang cùng sửa cột nhà chuẩn bị đón tết Giáp Ngọ 2014.
Ông Đặng Văn Thiết – Trưởng thôn Võ Lao cho biết: “Gia đình ông Tưng thuộc diện đặc biệt khó khăn. Hơn 40 năm nay từ ngày đi lính về, mắc phải căn bệnh lạ, ông không còn minh mẫn, con cháu lần lượt ra đời và cũng mắc bệnh tâm thần. Gia đình ông Tưng chưa hề có Tết vì không gói bánh chưng, làm dưa hành hay mổ gà, lợn ăn Tết bao giờ. Chỉ có thôn, xóm góp cho ông bà được thứ gì thì gia đình ông dùng thứ đó. Cuối năm nay có đoàn tình nguyện về giúp ông sửa lại cửa, làm lại bếp chuẩn bị để đón Tết”.