Theo thông tin phản ánh, vừa qua có sự việc một nữ giáo viên bị mất điện thoại di động có nhiều hình ảnh “phòng the” của hai vợ chồng. Người nhặt được điện thoại này (hiện đang lao động ở Nga) sau đó đã dùng hình ảnh này để đe dọa, gây áp lực cho nữ giáo viên.
Khi không đạt được mục đích, người này đã phát tán hình ảnh “nhạy cảm” trên mạng xã hội.
Dưới góc độ pháp lý, ở sự việc này có thể thấy một số vấn đề như sau:
Thứ nhất, đã có việc phát tán hình ảnh “nhạy cảm” của người khác qua internet trái với ý muốn của họ với mục đích nhằm xúc phạm, bôi nhọ người trong hình ảnh. Đây có thể coi là hành vi làm nhục người khác.
Người vi phạm có thể phải chịu trách nhiệm hình sự về tội làm nhục người khác được quy định tại Điều 121 BLHS với mức hình phạt cao nhất lên tới 3 năm. Ảnh “phòng the” của nạn nhân có thể coi thông tin thuộc bí mật đời tư của người đó. Người bị xâm phạm bí mật đời tư có quyền yêu cầu người xâm phạm bồi thường cả về vật chất và tinh thần.
Người tàng trữ, sao chép, sau đó phát tán hình ảnh “phòng the” của người khác qua internet rõ ràng đã có mục đích để phổ biến cho nhiều người khác, nếu cơ quan chức năng xác định những hình ảnh này có tính chất đồi trụy, thì hành vi này đã có dấu hiệu của tội truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy được quy định tại Điều 253 BLHS.
Người phạm tội có thể bị phạt tù tới 15 năm, đồng thời có thể chịu chế tài bổ sung là phạt tiền tới 30 triệu đồng. Theo quy định của BLHS, công dân Việt Nam phạm tội ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự tại Việt Nam.
Thứ hai, hành vi nhặt được điện thoại của người khác, nhưng cố tình không trả lại cho chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc không giao nộp cho cơ quan có trách nhiệm (công an…), sau khi chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc cơ quan có trách nhiệm yêu cầu được nhận lại tài sản đó thì bị coi là chiếm giữ trái phép tài sản của người khác.
Nếu tài sản có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên, theo Điều 141 Bộ luật Hình sự (BLHS), người vi phạm có thể bị phạt tù tới 5 năm. Trường hợp tài sản có giá trị dưới 5 triệu đồng, theo điểm e khoản 2 Điều 15 Nghị định số 167/2013/NĐ-CP của Chính phủ ngày 12.11.2013, người vi phạm bị phạt hành chính từ 2 - 5 triệu đồng.
Thứ ba, theo thông tin báo chí phản ánh, người phát tán ảnh “phòng the” của nữ giáo viên trước đó đã có hành vi sử dụng hình ảnh này để uy hiếp tinh thần nạn nhân. Theo tôi, cơ quan điều tra cần điều tra, xác minh mục đích của việc uy hiếp này (thỏa mãn nhu cầu thể xác, lợi ích vật chất…) để xem xét trách nhiệm của người có hành vi này, ví dụ để nhằm chiếm đoạt tài sản đã có dấu hiệu cấu thành tội cưỡng đoạt tài sản quy định tại Điều 135 BLHS.
Về việc một số cá nhân tự quay, chụp lại hình ảnh “phòng the” của vợ chồng (có thể với mục đích ghi lại khoảnh khắc thăng hoa, hạnh phúc), quan điểm của cá nhân tôi thuộc quyền riêng tư của họ, miễn là những hình ảnh đó không có tính chất đồi trụy và họ không có mục đích phổ biến cho người khác.
Tuy nhiên, người thực hiện việc này hết sức cân nhắc tới hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra như trường hợp những hình ảnh bị “lộ” và người khác đã sử dụng hình ảnh đó với mục đích không trong sáng.
Theo LS Phạm Ngọc Minh (Công ty Luật TNHH Youme)