Theo iflscience, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra một hồ chứa nước khổng lồ có từ thời cổ đại ẩn dưới Thái Bình Dương. Phát hiện này có thể giải thích tại sao New Zealand - quốc gia ở gần đó lại trải qua các trận động đất “chuyển động chậm”, có thể kéo dài hàng tháng nhưng gây ra ít hoặc không gây thiệt hại gì cho khu vực xung quanh.
![Dụng cụ chụp ảnh địa chấn khảo sát vùng hút chìm. Ảnh: Viện Vật lý Địa cầu của Đại học Texas/Adrien Arnulf Dụng cụ chụp ảnh địa chấn khảo sát vùng hút chìm. Ảnh: Viện Vật lý Địa cầu của Đại học Texas/Adrien Arnulf](https://cdnmedia.tinmoi.vn/upload/dinhphuong/2023/10/10/ho-chua-nuoc-thai-binh-duong-1696932300-1721440.jpg)
Theo Sci.news, qua ảnh chụp 3D, hồ chứa nước mới được phát hiện nằm ở độ sâu 3,2 km (2 dặm) dưới đáy đại dương ngoài khơi bờ biển New Zealand. Nơi nó có thể làm giảm cơn địa chấn cho một đứt gãy động đất lớn đối diện với Đảo Bắc của New Zealand. Đứt gãy này được biết đến là nguyên nhân tạo ra các trận động đất chuyển động chậm, được gọi là hiện tượng trượt chậm. Những thứ này có thể giải phóng áp lực kiến tạo bị dồn nén một cách vô hại trong nhiều ngày và nhiều tuần.
![Hình ảnh địa chấn 3D và khoan đại dương ở rìa Hikurangi cho thấy một bể chứa chất lỏng rộng khắp và chưa được biết đến trước đây trong lớp vỏ núi lửa ngậm nước (lên tới 47% nước) của cao nguyên Hikurangi đang hút chìm. Nguồn hình ảnh: Gase và cộng sự , doi: 10.1126/sciadv.adh0150. Hình ảnh địa chấn 3D và khoan đại dương ở rìa Hikurangi cho thấy một bể chứa chất lỏng rộng khắp và chưa được biết đến trước đây trong lớp vỏ núi lửa ngậm nước (lên tới 47% nước) của cao nguyên Hikurangi đang hút chìm. Nguồn hình ảnh: Gase và cộng sự , doi: 10.1126/sciadv.adh0150.](https://cdnmedia.tinmoi.vn/upload/dinhphuong/2023/10/10/ho-chua-nuoc-thai-binh-duong-2-1696932601-1721471.jpg)
Do một số trận động đất xảy ra ở vùng nước nông ngoài khơi Gisborne, khu vực này đặc biệt hữu ích cho việc nghiên cứu các trận động đất vốn chỉ được phát hiện khoảng 20 năm trước.
Một nhóm khác đang cố gắng tìm hiểu lý do tại sao các sự kiện trượt chậm xảy ra ở một số đứt gãy nhiều hơn các đứt gãy khác, đã phát hiện ra thông qua hình ảnh địa chấn rằng một hồ chứa khổng lồ dưới nước bị mắc kẹt trong đá. Chụp ảnh khu vực này, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng lớp trầm tích dày, nhiều lớp bao quanh các ngọn núi lửa bị chôn vùi.
Khi xem xét các mẫu lõi khoan của đá núi lửa trong khu vực, nhóm nghiên cứu phát hiện ra rằng nước chiếm gần một nửa thể tích của nó.
![Những tảng đá bên dưới núi lửa rất giàu chất lỏng. Ảnh: Andrew Gase Những tảng đá bên dưới núi lửa rất giàu chất lỏng. Ảnh: Andrew Gase](https://cdnmedia.tinmoi.vn/upload/dinhphuong/2023/10/10/ho-chua-nuoc-thai-binh-duong-1-1696932809-1721492.jpg)
Tiến sĩ Andrew Gase, nhà nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Texas, cho biết: “Nhiều trận động đất trượt chậm được cho là có liên quan đến nước bị chôn vùi. Tuy nhiên, cho đến nay không có bằng chứng địa chất trực tiếp nào cho thấy có một hồ chứa nước lớn như vậy tồn tại ở đứt gãy đặc biệt ở New Zealand này. Chúng tôi chưa thể nhìn đủ sâu để biết chính xác ảnh hưởng của vết nứt, nhưng chúng tôi có thể thấy rằng lượng nước chảy xuống đây thực sự cao hơn nhiều so với bình thường".
Địa điểm mà Tiến sĩ Gase và các đồng nghiệp tìm thấy nước là một phần của núi lửa rộng lớn được hình thành khi một đám dung nham có kích thước bằng nước Mỹ xâm phạm bề mặt Trái đất ở Thái Bình Dương 125 triệu năm trước.
Sự kiện này là một trong những vụ phun trào núi lửa lớn nhất được biết đến trên Trái đất và đã diễn ra ầm ầm trong vài triệu năm.
“Các vùng biển nông nơi xảy ra vụ phun trào đã xói mòn một số núi lửa thành đá xốp, vỡ vụn, chứa nước giống như tầng chứa nước khi nó bị chôn vùi. Theo thời gian, đá và các mảnh đá biến thành đất sét, giữ lại nhiều nước hơn", Tiến sĩ Gase nói thêm.
Phát hiện này rất quan trọng vì các nhà khoa học cho rằng áp lực nước ngầm có thể là thành phần chính trong việc tạo ra các điều kiện giải phóng áp lực kiến tạo thông qua các trận động đất trượt chậm.
Điều này thường xảy ra khi các trầm tích giàu nước bị chôn vùi cùng với đứt gãy, giữ nước dưới lòng đất. Tuy nhiên, đứt gãy New Zealand chứa rất ít trầm tích đại dương điển hình này.
Thay vào đó, các nhà nghiên cứu cho rằng những ngọn núi lửa cổ xưa và những tảng đá biến đổi – giờ là đất sét – đang mang một lượng lớn nước xuống khi chúng bị đứt gãy nuốt chửng.
Giáo sư Demian Saffer, nhà nghiên cứu tại Đại học Texas, cho biết: “Những phát hiện này cho thấy các đứt gãy động đất khác trên toàn cầu có thể rơi vào tình huống tương tự”.
“Đó là một minh họa thực sự rõ ràng về mối tương quan giữa chất lỏng và kiểu chuyển động của đứt gãy kiến tạo – bao gồm cả hành vi của trận động đất. Đây là điều mà chúng tôi đã đưa ra giả thuyết từ các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm và được dự đoán bởi một số mô phỏng máy tính, nhưng có rất ít thí nghiệm thực địa rõ ràng để kiểm tra điều này ở quy mô của một mảng kiến tạo", Giáo sư Demian Saffer cho hay.